Ο αφθώδης πυρετός (FMD) είναι μία από τις πιο μεταδοτικές ιογενείς νόσους παγκοσμίως που προσβάλλουν βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους. Μεταδίδεται με άμεση επαφή, μέσω εξοπλισμού/οχημάτων και ακόμη και αερογενώς υπό κατάλληλες συνθήκες, ενώ μπορεί να εξαπλωθεί μέσα σε λίγες ημέρες σε ολόκληρες κτηνοτροφικές ζώνες (Food and Agriculture Organization of the United Nations).
Η εμπειρία του 2001 στο Ηνωμένο Βασίλειο έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να κλιμακωθεί μια τέτοια επιδημία, με 6 εκατομμύρια ζώα να θανατώνονται για έλεγχο της εξάπλωσης και με τις δαπάνες να ξεπερνάνε τις 5 δισεκατομμύρια λίρες.
Η απώλεια ζωικού κεφαλαίου δεν είναι μόνο ένα οικονομικό και κοινωνικό πλήγμα, αλλά έχει πολλαπλές συνέπειες στη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Και σε ένα νησιώτικο κράτος όπως η Κύπρος με περιορισμένη αυτάρκεια ζωικής παραγωγής, μικρές αλλά κρίσιμες αγροτικές κοινότητες, και ευάλωτη εφοδιαστική αλυσίδα, οι παραπάνω συνέπειες μεγεθύνονται:
Δημόσια υγεία
Το World Organisation for Animal Health ξεκαθαρίζει ότι ο αφθώδης πυρετός σπάνια προσβάλλει ανθρώπους και δεν μεταδίδεται μέσω σωστά επεξεργασμένων ζωικών προϊόντων. Όμως, δημόσια υγεία σημαίνει και: επισιτιστική ασφάλεια, κοινωνική σταθερότητα και πρόσβαση σε ασφαλή και επαρκή τρόφιμα
Περιβάλλον
Η FAO επισημαίνει ότι οι ζωονόσοι ενισχύονται από την εντατικοποίηση της κτηνοτροφίας, τις μεταβολές χρήσεων γης και τις κλιματικές μεταβολές που επηρεάζουν την υγρασία, τους ανέμους και την επιβίωση παθογόνων.
Άρα, η κλιματική κρίση δεν “δημιουργεί” τον ιό, αλλά μπορεί να αλλάξει τις συνθήκες επιβίωσης και μετάδοσης.
Μια ακόμη υπενθύμιση ότι η υγεία των ζώων, των ανθρώπων και των οικοσυστημάτων είναι αλληλένδετη και ότι η πρόληψη δεν είναι επιλογή, αλλά προϋπόθεση.
Πηγές:
FAO Rapid Risk Assessment FMD (2025): https://www.fao.org/animal…/rapid-risk-assessment-fmd/en
FAO FMD page (2025): https://www.fao.org/…/animal…/foot-and-mouth-disease/en
WOAH FMD Q&A (2026): https://www.woah.org/…/pdf/Disease_cards/Q_A-FMD-EN.pdf
Φωτογραφία: © Παραδοσιακά γαλακτοκομικά προίόντα ΕΛΕΝΗ.
